Khi bắt đầu học một bản nhạc jazz mới, nhiều người thường cảm thấy khá choáng ngợp. Không giống như nhiều thể loại âm nhạc khác, jazz không chỉ yêu cầu bạn học giai điệu mà còn cần hiểu về hòa âm, nhịp điệu và cách đệm hợp âm.
Thay vì cố gắng học tất cả mọi thứ cùng lúc, bạn nên tiếp cận theo từng bước rõ ràng. Khi chia quá trình học thành những bước nhỏ, bạn sẽ dễ dàng hiểu sâu hơn về bản nhạc, đồng thời rèn luyện nhiều kỹ năng quan trọng của jazz piano như comping, voicing và bassline.
Dưới đây là 7 bước bạn có thể áp dụng khi học một bản nhạc jazz mới.
1. Học giai điệu bằng tay phải và giữ root bằng tay trái
Trước tiên, hãy học giai điệu bằng tay phải. Khi chơi, hãy chú ý đến swing articulation, vì cách phrasing là một yếu tố rất quan trọng trong jazz.
Trong khi chơi giai điệu, tay trái hãy giữ nốt root của hợp âm.
Việc này giúp bạn:
hiểu rõ mối liên hệ giữa giai điệu và hòa âm
làm quen với progression của bài
cảm nhận được groove của bản nhạc
Ở bước này, hãy giữ phần đệm thật đơn giản để tập trung vào cách phrasing của giai điệu.
2. Cá nhân hóa giai điệu
Khi đã chơi được giai điệu cơ bản, bước tiếp theo là thêm cá tính của riêng bạn vào giai điệu.
Trong jazz, các nghệ sĩ hiếm khi chơi giai điệu giống hệt bản gốc. Thay vào đó, họ thêm những chi tiết nhỏ để làm giai điệu trở nên sống động hơn.
Một số kỹ thuật embellishment phổ biến:
Grace notes (nốt lướt)
Ghost notes
Double notes
Repeated notes
Turns
Những thay đổi nhỏ này sẽ giúp giai điệu nghe tự nhiên và mang màu sắc jazz hơn.
3. Thêm bass “in two”
Sau khi đã cá nhân hóa giai điệu, hãy thử chơi giai điệu (tay phải) và thêm bass in two ở tay trái.
“Bass in two” nghĩa là tay trái chơi hai nốt bass mỗi ô nhịp, thường ở phách 1 và 3.
Kiểu bass này rất phổ biến trong jazz và giúp tạo cảm giác swing rõ ràng hơn.
Nếu cần thiết, bạn có thể viết bassline ra giấy nhạc để dễ luyện tập hơn.
4. Luyện tập voicing Type A/B bằng hai tay
Tiếp theo, hãy bắt đầu luyện tập voicing Type A và Type B bằng hai tay.
Đây là những voicing phổ biến trong jazz piano để đệm hợp âm.
Bạn có thể:
viết voicing ra giấy nhạc nếu cần
luyện tập chúng ở nhiều key khác nhau
Khi comping, hãy thử các pattern nhịp điệu như:
Charleston rhythm
Reverse Charleston
hoặc các biến thể của chúng
Điều này sẽ giúp bạn phát triển khả năng đệm hợp âm trong jazz.
5. Tìm ra voicing Type A/B chơi bằng một tay
Sau khi quen với voicing hai tay, bước tiếp theo là luyện voicing một tay.
Những voicing này thường nằm ở khoảng giữa của bàn phím, giữa khóa Sol và khóa Fa.
Dù chỉ chơi bằng một tay, chúng vẫn bao gồm nhiều nốt trải rộng.
Việc viết chúng ra giấy nhạc sẽ giúp bạn dễ hình dung cấu trúc của voicing.
6. Comping bằng tay phải và bassline ở tay trái
Ở bước này, hãy kết hợp các kỹ năng đã học.
tay phải: chơi voicing một tay để comp
tay trái: chơi bassline “in two”
Khi luyện tập, hãy giữ các voicing ở cùng một vị trí trên bàn phím, với nốt thấp nhất nằm khoảng C3 đến C4.
Việc này giúp:
để lại khoảng trống cho giai điệu
giữ cho hòa âm rõ ràng
Nếu bạn có thể chơi bassline mà không cần viết ra giấy thì càng tốt.
7. Comping bằng tay trái và chơi giai điệu ở tay phải
Cuối cùng, hãy đổi vai trò của hai tay.
tay phải: chơi giai điệu
tay trái: chơi voicing để đệm
Đây là một kỹ năng rất quan trọng trong jazz piano vì nó giúp bạn:
chơi melody và harmony cùng lúc
biểu diễn solo piano
đệm cho ca sĩ hoặc nhạc công khác
Khi luyện tập đến bước này, bạn đã hiểu bản nhạc ở mức sâu hơn rất nhiều.
Kết luận
Học một bản nhạc jazz không chỉ là ghi nhớ giai điệu. Khi luyện tập theo từng bước, bạn sẽ phát triển nhiều kỹ năng jazz piano quan trọng như:
phrasing của giai điệu
swing articulation
bassline
comping
chord voicing
Hãy luyện tập từng bước một cách chậm rãi. Khi quen với quy trình này, việc học những bản nhạc jazz mới sẽ trở nên dễ dàng và thú vị hơn rất nhiều.