Khi mới bắt đầu học jazz piano, nhiều người dễ bị choáng vì có quá nhiều loại hợp âm: 9, 11, 13, altered chords…
Nhưng thực tế, phần lớn các hợp âm phức tạp trong jazz đều được xây dựng từ một số loại hợp âm nền tảng. Nếu bạn hiểu rõ những hợp âm cơ bản này, việc học jazz harmony sau đó sẽ trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.
Dưới đây là 5 hợp âm jazz piano quan trọng nhất mà bất kỳ người chơi jazz nào cũng nên biết.
1. Major 7 (Maj7)
Hợp âm Major 7 là một trong những màu sắc đặc trưng nhất của jazz.
Ví dụ:
Cmaj7
C – E – G – B
So với hợp âm trưởng thông thường (C – E – G), việc thêm note 7 trưởng (B) tạo ra âm thanh mềm mại và tinh tế hơn.
Trong jazz harmony, Maj7 thường đóng vai trò là hợp âm chủ (I) trong các giọng trưởng.
Ví dụ trong key C:
Dm7 → G7 → Cmaj7
Bạn sẽ gặp hợp âm Maj7 trong rất nhiều jazz standard và ballad.
2. Minor 7 (m7)
Minor 7 là hợp âm cực kỳ phổ biến trong jazz.
Ví dụ:
Dm7
D – F – A – C
Hợp âm này mang màu sắc êm và sâu, thường đóng vai trò hợp âm ii trong major key.
Ví dụ progression rất quen thuộc:
Dm7 → G7 → Cmaj7
Đây là ii–V–I progression, một trong những tiến trình hòa âm quan trọng nhất trong jazz.
3. Dominant 7 (7)
Dominant 7 là hợp âm tạo ra tension và chuyển động trong jazz.
Ví dụ:
G7
G – B – D – F
Hợp âm này thường đóng vai trò hợp âm V, dẫn về hợp âm chủ.
Ví dụ:
Dm7 → G7 → Cmaj7
Dominant chords là nền tảng để tạo ra nhiều hợp âm jazz phức tạp hơn như:
9 chords
13 chords
altered chords
4. Minor 7♭5 (Half-Diminished)
Hợp âm m7♭5 còn được gọi là half-diminished chord.
Ví dụ:
Bm7♭5
B – D – F – A
Hợp âm này thường xuất hiện trong minor ii–V–I progression.
Ví dụ trong key Am:
Bm7♭5 → E7 → Am
Bạn sẽ gặp hợp âm m7♭5 trong rất nhiều jazz standard, đặc biệt là những bài ở minor key.
5. Diminished 7 (dim7)
Diminished 7 là hợp âm mang màu sắc rất đặc trưng và thường được dùng để tạo tension mạnh trước khi resolve.
Ví dụ:
Cdim7
C – E♭ – G♭ – A
Hợp âm dim7 có cấu trúc đối xứng, nghĩa là mỗi note cách nhau quãng ba thứ. Nhờ vậy, hợp âm này có thể dễ dàng chuyển sang nhiều vị trí khác nhau trên bàn phím.
Trong jazz, diminished chords thường được dùng:
như passing chord
để tạo chromatic movement
hoặc để tăng tension trước khi chuyển sang hợp âm khác
Vì Sao 5 Hợp Âm Này Quan Trọng?
Hầu hết các hợp âm jazz mở rộng như:
9
11
13
altered chords
đều được xây dựng từ các loại hợp âm cơ bản này.
Ví dụ:
G9 thực chất là G7 + note 9
Cmaj9 thực chất là Cmaj7 + note 9
Vì vậy, nếu bạn nắm vững 5 loại hợp âm này, bạn đã có nền tảng rất vững để học jazz harmony.
Kết Luận
Jazz piano có thể trông phức tạp ở bên ngoài, nhưng nền tảng của nó lại khá đơn giản.
Chỉ cần hiểu rõ 5 loại hợp âm sau:
Major 7
Minor 7
Dominant 7
Minor 7♭5
Diminished 7
bạn đã có thể bắt đầu khám phá rất nhiều progression jazz phổ biến và chơi được nhiều jazz standard.
Hãy bắt đầu bằng cách luyện tập những hợp âm này ở nhiều key khác nhau, sau đó áp dụng chúng vào các progression như ii–V–I.
Từ nền tảng đó, thế giới hòa âm jazz sẽ dần mở ra trước bạn.