Nốt mở rộng & tension

Hợp âm bảy là mức nền; màu sắc đến từ những gì bạn chồng thêm lên trên. Cứ tiếp tục chồng quãng ba lên trên nốt bảy, bạn sẽ tới bậc 9, 11, 13 — các nốt mở rộng — cùng những biến thể thăng/giáng của chúng, tức các tension. Đây chính là thứ tạo nên âm sắc dày và "cay" của hợp âm jazz.

Bài này nối tiếp Hợp âm bảy trong jazz.

Bậc 9, 11, 13 là gì?

Là các nốt tiếp theo trong chồng quãng ba phía trên nốt bảy — tức bậc 2, 4, 6 của gam, đưa lên một quãng tám. Trên C: bậc 9 là D, bậc 11 là F, bậc 13 là A. C9 = C–E–G–B♭–D, và C13 = C–E–G–B♭–D–A.

Thực tế hiếm khi bạn chơi hết cùng lúc; bạn chọn màu muốn có (chỗ này bậc 9, chỗ kia bậc 13) và thường bỏ nốt gốc và bậc 5.

Tension biến âm là gì?

Trên hợp âm át, bạn có thể nâng hoặc hạ bậc 9 và 13 để tạo thêm căng thẳng: ♭9, ♯9, ♯11, ♭13. Những nốt "sai" này nghe bất ổn — mà đó chính là mục đích, vì hợp âm át muốn được giải quyết. C7♭9 = C–E–G–B♭–D♭.

Câu hỏi thường gặp

Nốt mở rộng và tension khác nhau ở đâu? Cùng là các nốt 9, 11, 13 — "nốt mở rộng" nhấn mạnh vai trò thêm màu, còn "tension" nhấn mạnh việc tạo bất ổn muốn giải quyết, nhất là khi biến âm trên hợp âm át. Trong lời nói jazz thường ngày, hai từ dùng thay nhau.

Biến âm nào đi với hợp âm nào? Biến âm (♭9, ♯9, ♯11, ♭13) gần như chỉ dùng trên hợp âm át giải về chủ âm. Trên hợp âm trưởng và thứ, dùng nốt mở rộng tự nhiên (9, 13, và 11 chỉ trên hợp âm thứ); ♯11 là ngoại lệ bạn thêm vào hợp âm trưởng để có màu Lydian.

Đã tô màu được hợp âm, giờ hãy học đọc chúng trên giấy — tiếp tục với Đọc lead sheet.