Kiến thức cần có trước
Cập nhật: 2026-07-06Tin vui: bạn không cần biết nhiều lý thuyết để bắt đầu chơi jazz. Chỉ cần bốn thứ nền tảng là đủ để bước vào những bài học tiếp theo. Chương này điểm lại từng thứ và liên kết tới bài học chi tiết nếu bạn muốn ôn kỹ.
Tóm tắt nhanh
- Bạn cần: gam trưởng & quãng, hợp âm ba, hợp âm bảy, và hợp âm trong một giọng (số La Mã).
- Jazz xây dựng gần như hoàn toàn trên hợp âm bảy, nên đây là phần quan trọng nhất.
- Mọi thứ sẽ được ôn ở giọng Đô trưởng trước, rồi mở rộng ra cả 12 giọng.
- Nếu một mục nào còn lạ, hãy học bài music-theory tương ứng trước khi đi tiếp.
Cần biết gì về gam và quãng?
Bạn cần dựng được gam trưởng ở ít nhất vài giọng và gọi tên quãng (quãng ba, quãng năm, quãng bảy). Gam trưởng là "cây thước" đo mọi thứ trong jazz — hợp âm và điệu thức đều được mô tả bằng khoảng cách so với gam trưởng.
Ôn lại tại Gam trưởng & Bộ khóa và Quãng.
Cần biết gì về hợp âm ba và hợp âm bảy?
Hợp âm ba (ba nốt chồng quãng ba) là bộ khung; hợp âm bảy (thêm một nốt quãng ba nữa lên trên) mới là từ vựng thật sự của jazz. Nếu bạn dựng được Cmaj7, Dm7 và G7 thì bạn đã sẵn sàng.
Ôn tại Hợp âm ba và Hợp âm bảy.
Cần biết gì về hợp âm trong một giọng?
Bạn nên biết mỗi bậc của giọng cho ra một hợp âm, và gọi tên chúng bằng số La Mã (I, ii, V…). Jazz nói bằng ngôn ngữ số La Mã: một "ii–V–I" ở bất kỳ giọng nào cũng là cùng một chuyển động. Ôn tại Số La Mã & Kết.
Nghe thử
- Wikipedia: Seventh chord — nghe âm sắc từng loại hợp âm bảy.
- Wikipedia: Major scale — âm thanh của gam trưởng.
Luyện tập
Dựng bảy hợp âm bảy điệu thức của Đô trưởng và gọi tên loại của từng hợp âm. Kiểm chứng bằng tonal nếu chưa chắc. Sau đó lặp lại ở cả 12 giọng, mỗi ngày một giọng theo vòng quãng bốn.
Lỗi thường gặp
- Bỏ qua hợp âm bảy — hòa âm jazz dựng trên hợp âm bảy, không phải hợp âm ba.
- Chỉ tập ở Đô trưởng và không bao giờ chuyển giọng.
- Học lý thuyết mà không đặt tay lên phím — hãy vừa ôn vừa đàn.
Câu hỏi thường gặp
Tôi cần biết bao nhiêu lý thuyết trước khi học jazz? Rất ít: gam trưởng và quãng, hợp âm ba, hợp âm bảy, và hợp âm trong một giọng. Nếu dựng được Cmaj7–Dm7–G7 và hiểu "ii–V–I" nghĩa là gì, bạn đã đủ để bắt đầu. Phần còn lại học dần trong khóa này.
Nên học bài music-theory nào trước? Theo thứ tự: Gam trưởng & Bộ khóa, Quãng, Hợp âm ba, Hợp âm bảy, rồi Số La Mã & Kết.
Đã sẵn sàng? Tiếp theo là Cách luyện tập jazz — cách tập để tiến bộ nhanh và chắc.