Hợp âm giảm phụ
Cập nhật: 2026-07-04Hợp âm vii° mang chức năng át (giống V), nên bên cạnh hợp âm át phụ, ta còn có thể trọng tâm hóa bằng hợp âm giảm phụ — hợp âm dựng trên âm dẫn của mục tiêu.
Tóm tắt nhanh
- Hợp âm giảm phụ dựng trên âm dẫn của một hợp âm không phải I, rồi giải quyết về hợp âm đó.
- Âm dẫn nằm thấp hơn âm gốc mục tiêu một nửa cung (quãng 2 thứ).
- Mục tiêu thứ → dùng hợp âm bảy giảm hoàn toàn (vii°7); mục tiêu trưởng → thường dùng nửa giảm (viiø7).
- Ký hiệu: vii°/x, viiø⁷/x, vii°⁷/x — số La Mã sau dấu gạch là hợp âm được trọng tâm hóa.
Hợp âm giảm phụ là gì?
Đó là hợp âm giảm dựng trên âm dẫn của một hợp âm không phải I, rồi giải quyết về hợp âm đó. Hợp âm giảm phụ (secondary diminished) là hợp âm ba giảm (vii°), hợp âm bảy nửa giảm (viiø7) hoặc hợp âm bảy giảm hoàn toàn (vii°7) dựng trên âm dẫn của một hợp âm không phải I, rồi giải quyết về hợp âm đó. Âm dẫn nằm thấp hơn âm gốc mục tiêu một nửa cung (quãng 2 thứ). Ký hiệu: vii°/x, viiø⁷/x, vii°⁷/x — số La Mã sau dấu gạch là hợp âm được trọng tâm hóa.
Giọng trưởng: chọn nửa giảm hay giảm hoàn toàn?
Câu trả lời tùy vào chất của hợp âm mục tiêu. Theo lối viết truyền thống:
- Mục tiêu là hợp âm thứ → dùng hợp âm bảy giảm hoàn toàn (vii°7).
- Mục tiêu là hợp âm trưởng → thường dùng hợp âm bảy nửa giảm (viiø7), tuy giảm hoàn toàn cũng chấp nhận được.
Bảng ở giọng C trưởng (đã kiểm chứng bằng tonal):
| Mục tiêu | Chất | Hợp âm giảm phụ | Xây trên |
|---|---|---|---|
| ii (Dm) | thứ | vii°⁷/ii = C♯°7 | C♯ |
| iii (Em) | thứ | vii°⁷/iii = D♯°7 | D♯ |
| IV (F) | trưởng | viiø⁷/IV = Eø7 | E |
| V (G) | trưởng | viiø⁷/V = F♯ø7 | F♯ |
| vi (Am) | thứ | vii°⁷/vi = G♯°7 | G♯ |
Phân tích và viết hợp âm giảm phụ thế nào?
Cả hai đều xoay quanh mối quan hệ nửa cung giữa âm dẫn và âm gốc mục tiêu. Hợp âm giảm phụ giải quyết lên trên nửa cung về hợp âm mục tiêu, giống như vii°7/V giải quyết về V rồi tiếp tục về I.
- Phân tích: khi gặp một hợp âm có nốt sắc thể, hãy xếp chồng theo quãng ba. Nếu là hợp âm ba giảm / bảy nửa giảm / bảy giảm hoàn toàn, tìm nốt cao hơn âm gốc một nửa cung — nếu nốt đó là âm gốc của một hợp âm điệu thức, thì đây là hợp âm giảm phụ hướng về hợp âm ấy.
- Viết: xác định âm gốc của hợp âm mục tiêu (bên phải dấu gạch), lấy âm dẫn của nó (m2 dưới), rồi dựng hợp âm giảm thích hợp và đảo theo ký số.
Xem Hợp âm bảy cho hợp âm ø7 và °7, và Hợp âm át phụ cho cách trọng tâm hóa song song.
Câu hỏi thường gặp
Hợp âm giảm phụ được dựng trên nốt nào? Trên âm dẫn của hợp âm mục tiêu — tức nốt nằm thấp hơn âm gốc mục tiêu một nửa cung (quãng 2 thứ). Nốt đó rồi giải quyết đi lên nửa cung về mục tiêu.
Khi nào dùng vii°7 (giảm hoàn toàn) và khi nào dùng viiø7 (nửa giảm)? Mục tiêu là hợp âm thứ thì dùng bảy giảm hoàn toàn (vii°7); mục tiêu trưởng thì thường dùng bảy nửa giảm (viiø7), tuy giảm hoàn toàn cũng chấp nhận được.
Nó khác hợp âm át phụ ở điểm nào? Cả hai đều trọng tâm hóa một hợp âm không phải I, nhưng hợp âm át phụ là hợp âm át (trưởng/bảy át) còn hợp âm giảm phụ là hợp âm giảm dựng trên âm dẫn.