Hợp âm giảm và hợp âm trong giọng

Sau bài này, bạn sẽ có thể xây hợp âm ba giảm B–D–F, tạo đúng bảy hợp âm ba trong C trưởng bằng cách xếp quãng ba theo gam, và chuyển nguyên lý đó sang một ví dụ duy nhất trong G trưởng.

Hợp âm ba giảm thu hẹp cả hai lớp

Hợp âm ba giảm gồm hai quãng ba thứ chồng nhau. Từ B, xếp B–D–F: B–D là m3 và D–F cũng là m3. Từ gốc B đến F là quãng năm giảm (d5), 6 nửa cung, nhỏ hơn P5 một nửa cung. Ký hiệu lead-sheet là Bdim; trong số La Mã dùng dấu tròn vii° khi ở C trưởng.

Âm giảm thường tạo độ căng vì d5, nhưng “căng” không bắt buộc một cách giải quyết duy nhất trong mọi phong cách. Ở bài này, hãy nghe B và F có xu hướng dịch gần đến C và E khi đi Bdim → C. Đây là mô hình nghe trong ngữ cảnh C trưởng, không phải luật tuyệt đối ngoài ngữ cảnh.

Bảy hợp âm lấy từ cùng một gam

Viết gam C trưởng C–D–E–F–G–A–B. Trên mỗi bậc, chọn một nốt, bỏ một nốt, chọn nốt tiếp theo cho đến khi có gốc–ba–năm. Không thêm dấu hóa ngoài gam. Kết quả chính xác là: C–E–G, D–F–A, E–G–B, F–A–C, G–B–D, A–C–E, B–D–F.

Chất lượng theo thứ tự là trưởng–thứ–thứ–trưởng–trưởng–thứ–giảm. Bộ này mô tả những hợp âm ba trong giọng C trưởng. Nó không có nghĩa một bản nhạc phải dùng đủ bảy hợp âm hoặc mỗi hợp âm xuất hiện ngang nhau; người viết chọn theo giai điệu, câu nhạc, phong cách và âm thanh.

Tên hợp âm, bậc gam và âm thanh là ba lớp

Tên Dm cho biết gốc D và chất lượng thứ. Vị trí thứ hai trong C trưởng cho biết nó xây trên bậc 2. Âm thanh thực tế còn phụ thuộc thể đảo, voicing, quãng tám và cách nhấn. Hãy giữ ba lớp riêng để tránh nghĩ rằng một tên hợp âm đã quy định toàn bộ cách chơi.

Khi chuyển sang G trưởng, gam có F♯. Hợp âm trên bậc 7 là F♯–A–C, ký hiệu F#dim; F♯–A và A–C đều là m3. Đây là ví dụ chuyển giọng duy nhất của bài: nguyên lý không đổi, nhưng chính tả phải theo hóa biểu G.

Bài tập

Cầu thang bảy hợp âm C trưởng

Ghép hai hệ thành chuỗi C–Dm–Em–F–G–Am–Bdim. Lượt 1 chỉ chơi nốt gốc bằng tay trái ở vùng C3–B3. Lượt 2 chơi hợp âm bằng tay phải từ C4 trở lên. Lượt 3 ghép nốt gốc đơn tay trái với hợp âm tay phải; không đặt hợp âm chặn kín xuống vùng bass thấp.

Sau mỗi ô, nói số La Mã và chất lượng: I trưởng, ii thứ, iii thứ, IV trưởng, V trưởng, vi thứ, vii° giảm. Sau Bdim, chơi thêm C và nghe B→C, F→E. Ghi bộ bảy từ trí nhớ rồi kiểm tra bằng quy tắc “chọn–bỏ–chọn”, không chỉ bằng chuỗi thuộc lòng.

Lỗi thường gặp

• Triệu chứng: Viết Bdim thành B–D–F♯ vì nghĩ mọi hợp âm cần P5. Cách sửa: Dùng đúng nốt gam C; B–D–F tạo d5 6 nửa cung.
• Triệu chứng: Gọi hợp âm bậc 2 là D trưởng. Cách sửa: Xếp D–F–A từ các nốt C trưởng; D–F là m3 nên đó là Dm.
• Triệu chứng: Chơi cả hợp âm chặn sát nhau quá thấp ở tay trái. Cách sửa: Giữ bass là nốt đơn hoặc quãng mở và đặt hợp âm đầy đủ ở vùng giữa.

Câu hỏi thường gặp

Hợp âm trong giọng có bắt buộc chỉ dùng nốt của gam không? Theo định nghĩa ở bài này, có. Nhạc thực tế còn dùng hợp âm ngoài giọng, nhưng đó là lớp từ vựng khác.

Tại sao vii° ít ổn định hơn I? Bdim chứa d5 B–F và hai nốt có xu hướng đi nửa cung đến C–E trong bối cảnh C trưởng.

Tôi có cần thuộc chuỗi chất lượng không? Có ích, nhưng luôn kiểm lại bằng cách xếp gốc–ba–năm từ gam để tránh thuộc sai khi đổi giọng.