Thế tay và gam Fa trưởng

Sau bài này, bạn sẽ có thể viết và chơi gam Fa trưởng F G A B♭ C D E F một quãng tám bằng từng tay, dùng đúng mẫu tay phải 1–2–3–4–1–2–3–4 và áp dụng B♭ trong một câu nhạc nguyên bản ở giọng F.

Fa trưởng cần B♭, không phải A♯

Áp W–W–H–W–W–W–H từ F cho chuỗi F–G–A–B♭–C–D–E–F. Khoảng A–B phải là nửa cung ở bước thứ ba; hạ B thành B♭ tạo đúng khoảng đó. B♭–C là một cung, và E–F là nửa cung cuối.

Phím B♭ cũng có thể được gọi là A♯ trong ngữ cảnh khác, nhưng gam Fa trưởng cần mỗi tên chữ F G A B C D E theo thứ tự. Vì vậy nốt thứ tư phải mang tên B♭. Hóa biểu F đặt một dấu giáng trên B và bản nhạc không cần lặp dấu giáng cạnh từng B♭.

Tay phải Fa có mẫu riêng

Tay phải đi lên dùng 1–2–3–4–1–2–3–4. Ngón 4 chơi B♭; ngón 1 đáp C. Đi xuống đảo thành 4–3–2–1–4–3–2–1. Mẫu này khác C và G, nơi tay phải chuyển sau ngón 3. Đừng áp 1–2–3–1 lên F vì nó sẽ đặt ngón 1 lên B♭.

Tay trái vẫn dùng mẫu 5–4–3–2–1–3–2–1 khi đi lên và đảo lại khi đi xuống. Ngón 1 chơi C3, sau đó ngón 3 đáp D3. Đây là cùng mẫu ngón tay trái một quãng tám dùng cho C và G trong khóa học này.

Chuẩn bị từ phím đen sang phím trắng

Ở tay phải, nhìn C5 khi ngón 4 đang hướng tới B♭4. Sau khi B♭ phát âm, dịch bàn tay sang phải để ngón 1 đến C; không xoay gấp hoặc ép ngón cái qua một khe hẹp. Ba điểm cần nghe đều là A–B♭, B♭–C và C–D.

B♭ thường bị chơi mạnh hơn vì ngón 4 chạm phím đen. Tập A–B♭–C–D bằng 3–4–1–2 ở mức âm lượng vừa. Nếu C đến muộn, chỉ lặp B♭–C chậm, nhưng vẫn đếm hai móc đơn bằng nhau. Dừng khi có khó chịu thay vì cố vượt qua bằng lực.

Bài tập

Gam tay trái và câu “Bậc hiên”

Chơi gam từng tay trước. Với câu nhạc, đọc B♭ ở ô 2 và 3 trước khi chọn ngón. Câu có các quãng bỏ nên không sao chép máy móc bộ ngón gam; hãy chọn ngón để tay đến nốt kế tiếp gọn và ghi số ở hai vị trí B♭ nếu cần.

Lỗi thường gặp

• Triệu chứng: Viết A♯ thay B♭. Cách sửa: Điền tên chữ F G A B C D E trước khi đặt dấu giáng.
• Triệu chứng: Tay phải dùng mẫu 1–2–3–1 của C/G. Cách sửa: Cô lập F–G–A–B♭–C bằng 1–2–3–4–1.
• Triệu chứng: B♭ mạnh và C đến muộn. Cách sửa: Nhìn trước C, giảm tốc và lặp A–B♭–C–D với móc đơn đều.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao tay phải không kết bằng ngón 5? Mẫu một quãng tám này dùng 1–2–3–4 ở cả hai nhóm, nên F trên cùng nhận ngón 4. Đây là đặc điểm của bộ ngón đang học.

Tay trái Fa có cần mẫu mới không? Không trong phạm vi một quãng tám này. Tay trái dùng 5–4–3–2–1–3–2–1 như C và G.

B♭ và A♯ cùng phím, vậy nghe có khác không? Trên piano hiện đại chúng trùng vị trí vật lý trong bài này. Sự khác biệt ở chính tả và vai trò trong giọng F.