Mẫu nốt gốc, quãng năm và quãng tám

Sau bài này, bạn sẽ có thể thay bass giữ dài của dự án 16 ô bằng mẫu gốc–quãng năm có xung rõ, thử phương án gốc–quãng tám, rồi chọn mẫu theo độ rộng tay, âm vực và mức trọng lượng cần thiết mà vẫn giữ giai điệu là lớp chính.

Gốc–năm tạo chuyển động mà không làm dày vùng thấp

Quãng năm của C, Am, Dm, F và G7 lần lượt là G, E, A, C và D. Mẫu đánh gốc ở phách 1 và 3, quãng năm ở phách 2 và 4. Nó trình bày hai thành viên ổn định, nhưng không tự bổ sung nốt ba nên chất lượng trưởng/thứ vẫn đến từ ký hiệu và giai điệu. Với G7, G–D không chứa B hoặc F; vì vậy hãy tiếp tục đọc là G7, không đổi nhãn thành G5.

Đặt hầu hết mẫu trong G2–A3. Khoảng mở rõ hơn hợp âm ba chặn sát ở vùng thấp. F2–C3 và G2–D3 nghe chắc; D3–A3 sáng hơn nhưng chưa va vào giai điệu bắt đầu từ C4. Nếu đàn nhỏ hoặc tay căng khi đổi vị trí, giảm tempo, chuẩn bị điểm đến sớm và dùng một gốc mỗi ô thay vì cố giữ mẫu.

Quãng tám tăng trọng lượng, không tăng thông tin hòa âm

Gốc–quãng tám lặp cùng tên nốt ở hai cao độ, chẳng hạn C2–C3. Nó làm bass rộng và mạnh hơn nhưng không cho thêm chất lượng hợp âm. Dùng ở điểm mở đầu hoặc kết có thể hiệu quả; dùng liên tục dễ khiến tay trái nặng, nhất là khi tay phải chỉ có giai điệu một nốt.

So sánh bốn phách C2–C3–C2–C3 với C3–G3–C3–G3. Phương án quãng tám cần bước nhảy rộng hơn và nên nhẹ hơn nữa. Không giữ cả C2, C3 và hợp âm tay phải bằng pedal dài qua biên Am, vì âm C cũ sẽ trộn với A–C–E của hợp âm sau và làm mờ cú đổi.

Xung đều nhưng câu nhạc không được thành máy

Mẫu bốn nốt tạo một xung mỗi phách. Phách 1 vẫn là điểm định hướng; phách 3 chỉ nhắc lại, không cần nặng bằng phách 1. Tay phải tạo câu qua đỉnh A4 và các điểm về C4. Tập tay trái bằng lực thấp, sau đó giảm nhẹ nốt phách 2 và 4 để giai điệu có không gian.

Phiên bản hoàn chỉnh dùng gốc–năm cho cả 16 ô: C–G, A–E, D–A, G–D, rồi tiếp tục theo C, Am, F, G7, Am, Dm, G7, C, C, Am, G7, C. Đây vẫn là cùng dự án C trưởng, 4/4, AABA; chỉ lớp bass thay đổi.

Bài tập

Chơi ô 1–8 theo score, rồi tự viết tám mẫu còn lại từ dãy hợp âm. Khoanh mọi phách 1 và ghi hai tên nốt của từng mẫu. Lượt thứ hai, thay riêng ô 1, 9, 13 và 16 bằng gốc–quãng tám để nghe các mốc hình thức; các ô khác giữ gốc–năm. Nêu lý do cho từng thay đổi bằng “thêm trọng lượng”, không gọi đó là hợp âm mới.

Lỗi thường gặp

• Triệu chứng: Gọi G–D là toàn bộ G7. Cách sửa: Nói đây là lớp bass gốc–năm; ký hiệu G7 vẫn đòi B và F ở lớp hòa âm đầy đủ.
• Triệu chứng: Quãng tám C2–C3 át tay phải. Cách sửa: Giảm lực trái hoặc trở về C3–G3; độ rộng không bắt buộc.
• Triệu chứng: Phách 2 và 4 bị trễ vì nhìn từng phím. Cách sửa: Tập hai điểm của một hợp âm theo nhóm trước khi nối sang ô kế.

Câu hỏi thường gặp

Quãng năm của hợp âm thứ có bị hạ không? Không trong các hợp âm dự án: Am có E và Dm có A là quãng năm đúng. Chất thứ nằm ở nốt ba, chưa có trong mẫu bass này.

Có phải luôn đánh gốc ở phách 1 và 3? Không. Đây là lựa chọn tạo xung rõ cho phiên bản 2; về sau có thể giữ, bỏ hoặc lệch nhịp theo kết cấu.

Tay nhỏ có cần chơi quãng tám không? Không. Có thể luân phiên hai nốt bằng chuyển động cả cánh tay hoặc giữ mẫu gốc–năm; không kéo căng bàn tay.